Edirne Hakkında Bilgiler

EDİRNE'NİN COĞRAFİ KONUMU

Edirne ilimiz Marmara Bölgesi'nin Avrupa yakasında kalmakta olup, doğuda Kırklareli ve Tekirdağ ile, güneyde Çanakkale ve Ege Denizi, batıda Yunanistan'ın Oristiada, kuzeyde ise Bulgaristan'ın Haskova şehri ile çevrilidir.

İl Nüfusu (2000): 402.606 (il), 119.298 (merkez). Yüzölçümü: 6.276 km². Nüfus Yoğunluğu: km²'ye 64 kişi. İlçe Sayısı: 8. Köy Sayısı: 248. Rakım: (il merkezi) 41 m. Yıllık Ortalama Sıcaklık: 13,4 °C. Yıllık Ortalama Yağış: 585 mm.
İlçeleri: Enez, Havsa, İpsala, Keşan, Lalapaşa, Meriç, Süloğlu, Uzunköprü.

Edirne ilinin geneli düzlük olup il sınırları içerisindeki en yüksek nokta 720 metrelik rakımla Korudağ'dır. % 25'i ormanlık olan ve topraklarının % 57'sinde tarım yapılan ilin en önemli akarsuyu, Karaağaç hariç olmak üzere türk-yunan sınırını çizen Meriç'tir.

İlin iklimi güneyden kuzeye doğru çıkıldıkça sertleşir; Ege Denizi'ne kıyısı olan güney kesiminde daha çok ılıman akdeniz iklimi yaşanırken, il merkezinin de bulunduğu kuzey kesiminde sert kışlarıyla kendini gösteren karasal iklim hakimdir.

Edirne Ekonomisi

Edirne sınır bölgesinde yer alması ve geçmişte yaşanan işgaller nedeniyle, Trakya'nın diğer bölgeleri kadar sanayileşememiştir. İl merkezi ve ilçe merkezleri daha ziyade hizmet ağırlıklı ekonomi ve küçük sanayi ile ön plana çıkarken, il genelinde hakim sektör olarak il nüfusunun üçte ikisine yakınını geçindiren tarım ekonomisi etkindir.

EDİRNE HARİTASI

EDİRNE'NİN TARİHİ

Edirne'yi kentin bulunduğu bölgeye de adlarını veren Hint-Avrupa kökenli bir kavim olan Traklar kurmuştur. Bilinen en eski ismi aynı zamanda bir Trak boyu adı olan Odrysai'dir. Uscudama ismiyle de anılan şehir yaklaşık M.Ö. 170 senesinde Romalıların hakimiyetine geçer. M.S. 125 yılında Roma İmparatoru Hadrianus'un buyruğuyla tekrar bayındırlaştırılan kente Hadrianoupolis ismi verilir. Roma İmparatorluğu'nun bölünmesiyle Doğu Roma İmparatorluğu, ya da diğer adıyla Bizans'ın payına düşen şehir, bir süreliğine Avarlar, Bulgarlar ve Haçlıların eline geçse de kentin 1361 yılında Türklerce fethine değin Bizans'ta kalır. 1365 senesinde Osmanlılarca başkent yapılan Edirne, 1453'te İstanbul'un başkent olmasından sonra da önemini kaybetmemiş, padişahların gözde yerlerinden biri ve de canlı bir ticari ve idari merkez olarak devam etmiştir. 18 y.y.'da yangınlar ve depremle sarsılan kentin gelişimine en büyük darbeyi, bir zamanlar avantaj teşkil eden Balkanlara açılan kapı olma niteliği Osmanlı İmparatorluğu'nun gerilemeye başlamasıyla dezavantaja dönüşmüştür. Yabancı işgalini ilk olarak 1828-29 yılındaki Osmanlı Rus harbinde yaşayan şehir, 93 harbi'nde (1877-78) tekrar Ruslar, Balkan Harbi'nde (1912-13) ise Bulgarlar tarafından işgal edilmiştir. Birinci Balkan harbinden sonra kabul edilen barış anlaşmasıyla Bulgaristan'a geçen kent, daha anlaşmanın mürekkebi kurumadan patlak veren İkinci Balkan savaşından sonra tekrar Türk topraklarına katılmıştır. Birinci Dünya Savaşı'ndan Osmanlı Devleti'nin yenilgiyle çıkmasının ardından Edirne, Temmuz 1920'de Yunan işgaline uğramış, Kurtuluş Savaşı'nın başarıyla sonuçlanmasının ardından 25 Temmuz 1922'de nihai olarak Türk egemenliğine girmiş ve Lozan Anlaşması'yla Yunanistan'dan savaş tazminatı olarak alınan Karaağaç'ın da 15 Eylül 1923'te Türkiye'ye katılmasıyla Edirne ilinin sınırları bugünkü halini almıştır.


Edirne İsminin kökeni
Edirne adı, kentin latince ve yunanca ismi olan Hadrianopolis sözcüğünün türkçede Edrenebol, Edrene ve de Edirne olarak evrimleşmesiyle bugünkü halini almıştır. Başka bir ihtimal de, gene Hadrianopolis'den türetilmiş olan, şehrin bulgarca adı Odrin'den evrimleşmiş olabileceğidir.

EDİRNE İÇİN
ÖNEMLİ TELEFONLAR

Valilik : 213 91 84
Emniyet İl Müdürlüğü : 213 92 40
Kültür İl Müdürlüğü : 225 30 29
Turizm İl Müdürlüğü : 213 92 08
Devlet Hastanesi : 214 55 10
Selimiye Devlet Hastanesi : 213 91 91
Deftardarlık : 225 10 60
Otogar : 226 10 21
Belediye Başkanlığı : 225 10 24
Sağlık İl Müdürlüğü : 214 90 10
Sanayi ve Ticaret İl Md. : 225 10 14
Bağ-Kur İl Müdürlüğü : 225 36 26

Edirne'nin Görülecek yerleri;

Edirne Saat Kulesi , özellikle il merkezi, sahip olduğu ve günümüze kadar gelmiş tarihi yapılarıyla eski eserlerini en iyi şekilde korumayı başarmış ender illerimizden biridir. Kentte görülecek yerleri Roma-Bizans dönemi ve Osmanlı-Türk dönemi adı altında iki ayrı grup altında toplayabiliriz.

Roma-Bizans Dönemi
Kentin tarihinin bu kısmından günümüze ne yazık ki fazla eser kalmamıştır.Edirne de bu döneme ait tek yapı, 19. y.y. sonlarına kadar ayakta kalmış Roma dönemine ait Hadrianopolis surlarının yıkıntıları ve eskiden üzerinde 1893 yılında inşa edilmiş ve inanılması güç bir vandalizm örneği olarak 1953 senesinde depremde zarar gördüğü ve kentin silüetini bozduğu gerekçesiyle dönemin belediye reisince dinamit kullanılarak yıktırılmış bir de saat kulesi bulunan Makedon Kulesi'dir.

Osmanlı-Türk Dönemi
Kentte bu dönemden kalma yapılar oldukça zengindir. Bu dönemden kalma eserler, dini yapılar ve sivil yapılar olmak üzere iki altbaşlıkta toplanabilir:

Dini Yapılar
Bu yapılar içerisinde kuşkusuz en önemlisi klasik Osmanlı mimarisinin doruk noktası sayılan ve Mimar Sinan'ın 'ustalık eserim' dediği Selimiye Camii'dir (1575). Bunun dışında Eski Cami (1414) ve Üç Şerefeli Cami (1447) klasik dönem öncesi osmanlı mimarisinin anıtları olarak kent merkezini süslemektedir. Kentin biraz dışında yer alan İkinci Beyazıt Kulliyesi (1488) mimarisiyle olduğu kadar zihin özürlülerin daha Ortaçağ'da tedavi edilmeye çalışıldığı, günümüzde ise Sağlık Müzesi olarak kullanılan şifahanesi ile de dikkat çekmektedir. Şehirde görülebilecek diğer tarihi camiler Muradiye Camii (1426), Ayşekadın Camii, Darülhadis Camii, Defterdar Camii, Hıdır Ağa Camii, Gazimihal Camii ve Şahmelek Camii'dir.

Sivil Yapılar
Sivil yapılar içerisinde anıtsal niteliğe sahip olanların başında kuşkusuz Edirne'yi bir gerdanlık gibi süsleyen köprüler gelir; bunların en eskisi Tunca ırmağı üzerindeki Gazi Mihal Köprüsü'dür (1420). Bu köprü yakınında Yıldırım ve Seferşah isminde iki küçük köprü daha bulunur. Kent merkezinden Karaağac'a giden yol üstünde ilk karşılaşılan köprü Tunca Köprüsü (1615), ikincisi ise Edirne'nin en görkemli ve uzun köprüsü olan Meriç nehri üzerinde kurulu Meriç veya Mecidiye Köprüsü'dür (1842). Ergene nehri üzerinde bulunan Edirne il merkezi dışında yer alan bir diğer anıtsal köprü, yöresindeki kente de ismini vermiş olan Uzunköprü'dür.

Edirne il merkezinde yer alan başka bir tarihi zenginlik de çarşılardır. Bunlardan en eskisi ve küçüğü Eski Cami'ye vakıf olarak inşa ettirilen 1418 tarihli Eski Cami Bedesteni iken, en büyüğü Mimar Sinan'ın eseri olan Ali Paşa Çarşısı'dır (1569). Diğer bir tarihi çarşı ise Selimiye'ye vakıf olarak yaptırılmış Selimiye Arastası'dır. Günümüzde hotel olarak kullanılan tarihi Rüstem Paşa Kervansarayı (1554) da Edirne'nin görülmesi gereken anıtlarından birini teşkil eder.

Topkapı Sarayı'ndan sonraki en büyük Osmanlı sarayı olma niteliğini taşıyan 15. y.y.'dan kalma Edirne Sarayı 93 harbinde cephanelik olarak kullanılmış ve kentin düşeceğinin anlaşılmasından sonra cephaneler Rusların eline geçmesin diye havaya uçurulmuştur. Kalıntıları, sağlam kalmayı başarabilmiş, görülmeye değer Adalet Kasrı ile birlikte Kırkpınar Yağlı Güreşlerinin düzenlendiği Sarayiçi semtindedir.

Edirne'de bulunan sivil tarihi yapılar arasında sayıları hızla azalan eski Edirne evlerinin büyük çoğunlığu Kaleiçi semtinde bulunmaktadır.Neredeyse tümü ahşaptan olan bu evlerin kimileri, sevindirici bir gelişme olarak, son yıllarda onarılarak yeniden kazanılmaktadır.


Müzeler
Edirne il merkezinde bulunan Edirne Arkeoloji ve Etnografya Müzesi, Edirne Türk İslam Eserleri Müzesi, İkinci Beyazıt Külliyesi Sağlık Müzesi, Lozan Anıtı Ve Müzesi ve Şükrü Paşa Anıtı Ve Balkan Savaşı Müzesi görülmesi gereken önemli müzelerdir.

Edirne'nin Kültür ve Eğitim Durumu:
Edirne, Trakya'nın genelinde hakim olduğu gibi, Rumeli Türk kültürü ile yoğrulmuş bir ilimizdir. 1357'den beri düzenlenen Kırkpınar Yağlı Güreşleri yaz aylarında bir çok yerli ve yabancı turistin ilgisini çekmekte, gene Edirne'nin nüfusunda önemli bir yere sahip olan Roman kökenli yurttaşların her yıl düzenledikleri Kakava Şenlikleri büyük ilgi görmektedir.

Okur-yazar oranının % 95 seviyesinde olduğu Edirne ilimizde 88 anaokulu, 409 ilköğretim okulu ve de 29 lise ve dengi eğitim kurumu bulunmaktadır. Edirne'de 1982 yılında kurulmuş olan Trakya Üniversitesi de büyük bir gelişme göstermiştir. Son yıllarda Meslek Yüksek Okulları aracılığıyla Trakya'nın diğer il ve ilçelerine de yayılan üniversite, komşu ülkelerle öğrenci değişim programlarıyla sınırlar ötesinde de sesini duyurmuştur.


Folklor
Edirne ilinde Trakya'nın diğer illerindeki gibi 9/8'lik ritmin ağır bastığı halk türküleri sevilmektedir. Diğer yörelerimizden farklı olarak Edirne türkülerinin çoğunda Rumeli türkülerinin karakteristik özelliği olan klasik türk musikisi makamlarına da yer verilir. Edirne yöresine ait türkülerin bazılarını şöyle sayabiliriz: Aman Dayler, Çifte Kuburları Çaktım Almadı, Dağlar Dağlar, Edirne'nin Ardında Sümbüllü Bağlar, Kahve Yemen'den gelir, Karakuşun Yüksektendir Oyunu, Kızılcıklar Oldu Mu, Püskül Pencereden Uçtu, Yüksek Yüksek Tepelere Ev Kurmasınlar
(Türkü sözlerini için bkz http://www.birimmobilya.net/Birim/id13.htm )

Edirne ilinde yaşayan romanların, kendi kültürleri içerisinde düzenleyip yaşattıkları, kıvrak ezgilerle bezeli ve de özellikle yöre düğünlerinin ayrılmaz bir parçası olan roman havaları da Edirne folklorunun önemli bir bölümünü oluşturmaktadır.Bunların en bilinenleri arasında: Güm Güm Teke, Kako Sali, Anako, Yağmur Yağdı, Maşa Satarım, Abe Kızım sayılabilir.

Kaynak: vikipedi Edirne